Hoe je praat over randkerkelijken zegt veel over je eigen visie op kerk zijn.

Kerk, wereld en het gebied ertussen…
Mijn vroegere kerkbeeld werd bepaald door de kerk waar ik als jongere (1975-1982) opgroeide. Misschien herken je het beeld van toen: Een tweedeling van de mensheid in gelovigen en heidenen. In die tijd van flowerpower, televisie en vrije seks was de trekkracht van de wereld groter dan ooit. Dus had je ook randkerkelijken en kerkverlaters.
De kerk was een afgebakende  groep gelovige mensen, de plaats waar God zijn volk vergaderde. Je leerde er de wereld te mijden, zeker in die jaren! Kerkverlaters echter hielden meer van de wereld. Vreselijk: ‘want hij die God verlaat heeft straf op straf te vrezen’. Randkerkelijken werden al getrokken door de wereld, maar waren nog niet verloren gegaan, dankzij Gods genade en onze inspanning en geduld.
Die tweedeling vind ik nu verwrongen en eenzijdig. Alsof God alleen in de kerk aanwezig is en niet in de wereld. Alsof de kerk en haar mensen het heil bezitten.
Want natuurlijk ontdekte ik dat er wel geloof en goede dingen waren in die wereld. En dat in de kerk zonde, hypocrisie en ongeloof aanwezig zijn. Wat eens zwart-wit  en duidelijk was, werd grijs en ingewikkelder. Al in mij eigen familie merkte ik dat randkerkelijkheid en kerkverlating niet alleen door ongeloof ontstonden, maar door teleurstelling in mensen van de kerk of stellige overtuigingen die achteraf toch minder zeker bleken. Twijfelaars en vragenstellers kregen vervolgens vaak te maken met een veroordelende houding, die het vertrek nog eens versnelde.

Andersom denken
Dat hele denken van toen beschreef de mensheid vooral vanuit het kerkelijke perspectief, van binnen naar buiten. Maar ik begon theologen te lezen die heel anders dachten en werkten. Zo las ik een boek van Yancey, waarin God, kerk en ongeloof  met veel liefde en openheid werden besproken. Zo leerde ik anders Bijbellezen en naar de kerk te kijken.

Wat later zorgde Rick Warren  voor een omkering van perspectief in het 5C-model. De rand van de kerk bekeek hij van buiten naar binnen! Hij baseerde dit op de manier waarop Jezus mensen trok en hen aanmoedigde zich te committeren aan hem en zijn roeping. De context waar je werkt is de gemeenschap (Community) van dorp of stad. Een deel van de mensen komt luisteren: het publiek (Crowd). Mensen die de boodschap horen en er gevolg aan geven worden kerk (Congregation). Daarbinnen bevinden zich de toegewijden (Commited) en een deel daarvan vormt het kader (Core) en/of laat zich weer uitzenden. Bijzonder detail: Warren definieert randkerkelijken als mensen die al wel bij de kerk horen, maar zich –nog- niet toewijden aan God.. Volgens hem komt de geloofsgroei van deze mensen tot stand dankzij Gods genade en onze inspanning en geduld.

Twee manieren van benaderen samengevoegd
De twee manieren van kijken, pessimistisch en optimistisch, kun je samenvoegen in een ‘centered set ’, een middelpuntzoekende verzameling.

Zoals in Johannes 15 te lezen valt is niet de kerk de centrale instantie, maar Christus. Nouwen  schrijft

“Sprekend over zichzelf als de wijnstok en over zijn leerlingen als de ranken zegt Jezus ‘Maak je huis in mij’. Het is een uitnodiging tot intimiteit. En Jezus vervolgt ‘Een ieder die in mij blijft en ik in hem draagt veel vrucht’. Het is een uitnodiging tot vruchtbaarheid.”

De kerk heeft een trekkende kern, Christus, en een zachte rand. Het gaat veel meer om de beweging van mensen van en naar het centrum, dan om hun positie t.o.v. de rand.
Zo kunnen er bijvoorbeeld mensen zijn die naar het centrum toe bewegen, maar nog geen deel uitmaken van een gemeente. En ook zijn er kerkleden die bij Christus vandaan bewegen.
In zo’n model heeft de kerk misschien duidelijke ledenlijsten. Maar zeggen die een stuk minder dan we vaak denken.
Wat Nouwen zegt over Intimiteit en vruchtdragen is tenslotte niet te meten aan de hand van iemands kerkbezoek of lidmaatschap. Er zijn relaties nodig en gesprekken om te leren wat een mens beweegt of hoe diens relatie met God is.
En om het nog ingewikkelder te maken: Er zijn ook mensen die (nog) niet geloven maar wel een band met Christus hebben. Die band loopt via anderen: voor baby’s via hun ouders, en voor een man via zijn gelovige vrouw, zegt Paulus.
Gods verbond is ruimer dan we vaak denken.

Inbreng van een nieuwe paus
Iemand als Bas Plaisier vindt dat we de term randkerkelijk moeten laten vallen omdat ze negatief en oordelend is. En wat mij betreft heeft hij groot gelijk. Je zou het begrip echter ook een nieuwe inhoud kunnen geven, zoals Fransiscus I dat doet in zijn eerste preek  als paus.
Hij zegt dat de kerk te lang heeft gedacht, gewerkt en geopereerd vanuit het centrum. Dat het nu de hoogste tijd wordt dat gewijde kerkmensen  niet meer roepen ‘kom naar de kerk’ maar dat ze er zelf op uit moeten, om als christenen in en voorbij de ‘randgebieden’ te zijn.
Zoals God ons opzocht, dienen wij anderen op te zoeken.
Zelf gaf Fransuscus I meteen het voorbeeld: geen voetwassing van enkele kardinalen, maar het wassen en  kussen  van de voeten van jonge – gelovige  en ongelovige – gevangenen. Er op uit!

Onze plicht
Randkerkelijkheid is een term van de gevestigde kerk. En juist die kerk zelf zou anders moeten leren denken, een paradigma shift gaan doormaken.
Karl Barth herkende al die noodzaak. Hij schrijft in een brief :

“De kerk hoeft in de toekomst niet dezelfde vorm te hebben als nu, alsof dat de enige vorm zou zijn. Voor de voortgang en overwinning van Gods zaak dient de christelijke kerk te dienen en te getuigen. <…> Er komt een moment, en misschien is dat nu al, dat God, mogelijk tot onze onrust of ontzetting, maar tot zijn glorie en voor het heil van alle mensen, een einde zal maken aan de huidige vorm van kerk-zijn omdat het integriteit mist. <…> Ja, het kan zelfs onze plicht zijn ons vrij te gaan maken van onze afhankelijkheid van deze vorm van kerk-zijn <…>. Als kerk van God  mogen we er op vertrouwen dat, mits we goed opletten, God ons die nieuwe wegen zal tonen <…> . Als mensen die aan God verbonden zijn vinden we onze zekerheid in hem en hem alleen. Want hij is de naam boven alle namen.”

Zulke vernieuwde kerken en mensen zijn nodig in ongelovig Nederland . Mensen die zich gezegend weten, er op uit gaan naar mensen in en buiten de randgebieden  en daar hun geloof uitleven en uitdelen  om zo anderen tot zegen te zijn en te worden…
God is het middelpunt, wij zijn een middel. Punt.

Overgenomen uit , magazine van de Evangelische Alliantie over missionaire gemeentezijn. Kijk voor een gratis abonnement op: www.ea.nl/idea

Waarom luistert mijn puber niet meer naar mij?

In het boek ‘Het sociale brein van de puber’ omschrijft Eveline Crone diverse aspecten van de adolescentie die samenhangen met de  ontwikkelingen van de hersenen. Het boek is een aanrader voor iedereen die met jongeren werkt.

De adolescentieperiode komt in iedere cultuur voor. Het verschil in culturen zit vooral in de aanvangstijd en de tijdsduur van de adolescentieperiode. De adolescentie neemt het hele traject van jongeren naar volwassenwording in de maatschappij in beslag. Het is de periode dat jongeren zich losmaken van hun ouders en zich meer richten op hun leeftijdsgenoten.
De mening van ouders blijft belangrijk voor jongeren als die te maken hebben met studiekeuzes, beroepskeuzes en algemene waarden, maar bij alledaagse zaken telt de mening van leeftijdsgenoten zwaarder dan die van ouders, en dat is waarschijnlijk een van de grootste uitdagingen van de adolescentie.

Hormonenstorm
De puberteit is een ‘hormonenstorm’. Deze ‘hormonenstorm’ heeft vooral invloed op de emoties van de jongeren. Dit komt omdat de frontale hersenkwab van jongeren  onderontwikkeld is. Dit heeft niet direct invloed op het leervermogen van jongeren, maar wel invloed op motivatie en sociale interesses van jongeren (indirect kan dit natuurlijk dan wel gevolg hebben).
De tornado van hormonale processen zorgt ervoor dat jongeren grote uiterlijke veranderingen doormaken en dat ze, ook romantisch, in elkaar geïnteresseerd raken. Tegelijk hebben ze behoefte om spanning op te zoeken en uitdagingen aan te gaan.
Jongeren laten zich hierbij vooral leiden door hun emoties omdat ze minder in staat zijn om rationele informatie te integreren bij hun beslissingen.
Het kan frustrerend zijn om met jongeren om te gaan in deze fase omdat ze zich niet aan afspraken houden, maar doordat jongeren door deze fase heen gaan (en in onze ogen mogelijk ontoerekeningsvatbaar zijn!) leren jongeren volwassen te worden omdat in deze warrige periode oude wegen minder bewandeld worden en soms zelfs worden afgesloten, zodat nieuwe wegen kunnen worden aangelegd en nieuwe verbindingen kunnen worden gemaakt.

Risico’s nemen 
Jongeren laten zich beïnvloeden door de groep waar ze onderdeel van uitmaken.  Jongeren durven meer risico’s te nemen in het bijzijn van hun vrienden. Dit komt omdat er tijdens de ontwikkeling van de hersenen in het midden van de adolescentieperiode een grotere gevoeligheid om te zwichten onder druk van de omgeving ontstaat. Je kunt jongeren proberen ze hier van te weerhouden, maar dit zal vaak niet lukken. Er moet gezocht worden naar een balans tussen vrijheid geven om vriendschappen te vormen en om dingen uit te proberen.
Op latere leeftijd krijgen jongeren pas echt goed door dat je bepaalde problemen vanuit verschillende hoeken kan bekijken.

Acceptatie en afwijzing
Jongeren zijn gericht op allerlei sociale uitingen, waardoor het lijkt alsof ze lui zijn, maar ze zijn ‘selectief lui’. Ze zijn niet ongeïnteresseerd in hun toekomst, maar ze zijn de meeste tijd met iets anders bezig en vooral gericht op vriendschappen.
In het begin van de adolescentie staan vriendschappen nog in het teken van de ontwikkeling van het zelfbeeld van jongeren en de status die samenhangt met een vriendschap. In de latere adolescentieperiode vinden jongeren het veel belangrijker dat de ander hen begrijpt en dat zij op elkaar kunnen rekenen.
Hoe jongeren zich voelen (hun welzijn) hangt sterk af van vrienden. Ze worden constant blootgesteld aan acceptatie en afwijzing. De acceptatie door bepaalde groepen is belangrijk, omdat jongeren een sterke behoefte hebben om erbij te horen. Buitengesloten worden of gepest worden, heeft een enorme impact en doet letterlijk pijn in de hersenen.
Jongeren kunnen rationeel met acceptatie en afwijzing nog niet goed omgaan omdat ze moeilijker ongewenste gedachten, handelingen en afwijzing kunnen onderdrukken. De adolescentie is hierdoor een extra gevoelige periode voor afwijzing en acceptatie.
Hierdoor proberen jongeren er ook zo veel mogelijk aan te doen om geaccepteerd te worden en of populair te zijn. Sommige jongeren zijn hiertoe heel goed in staat. Ze weten waardoor ze populair worden en hoe ze erbij blijven horen en volgen deze regels dan ook op.
Het goed doen op school wordt door groepen geaccepteerd, maar een antischoolhouding is een betere voorspeller voor populariteit.
Liever bij de groep dan dat ze in hun eentje de mooiste of duurste scooter hebben. Samenwerking is belangrijker dan persoonlijk gewin.

Zelfconcept en zelfvertrouwen
In de adolescentieperiode wordt een relatief simpel zelfbeeld vervangen door een veel complexer en omgevingsafhankelijk zelfbeeld, waardoor we ons bewuster zijn van het feit dat we afgerekend worden op ons ‘rare’ gedrag.
Jongeren zijn beter in staat zijn om te anticiperen op hoe anderen hen zien en wat die vervolgens zullen denken.
Het ontwikkelen van een zelfbeeld is een proces dat tijd kost en waarbij ruimte moet zijn om te experimenteren. Het zelfbeeld wordt namelijk niet zozeer gevormd door academische capaciteiten, maar meer door sociale interacties. En door diverse rollen uit te proberen, kunnen jongeren een stabiele identiteit ontwikkelen. Het is dan ook onverstandig om jongeren op jonge leeftijd vast te pinnen op bepaalde keuzes. Identiteit hangt namelijk samen met het zoeken naar mogelijkheden. Tegelijk leven we in een tijd waarin jongeren ontzettend veel mogelijkheden hebben. En hoe meer keuzes er zijn, hoe langer het duurt om een stabiele identiteit te ontwikkelen.

–

‘Het sociale brein van de puber’ van Eveline Crone is een goed boek om te lezen. Het  helpt om een beter beeld te krijgen van de ontwikkelingen van het puberbrein en de lastige processen waar pubers doorheen gaan.

Bekijk ook eens onderstaande TED-talk

Maar op de avond zelf ging het uiteindelijk veel meer over je relatie met je kinderen, je familie e.d. wanneer deze niet (meer) geloven. Over verdriet en onmacht ging het daarom ook.
Over EN je vertrouwen op God EN je idee dat onze God zijn (doop)belofte soms helemaal niet na lijkt te komen. Ingewikkeld om na te denken hoe onze menselijke verantwoordelijkheid (kiezen niet of wel te geloven) zich verhoudt tot Gods almacht en keuzes.

Heel vaak voelen we ons verantwoordelijk maar blijken we zelf zo weinig te kunnen doen…
Dus ging de avond ook veel over gebed…

• De dagelijkse gebeden die we jarenlang vaak al doen voor onze geliefden
• Je gevoel van machteloosheid, je boosheid of je verdriet wat je wel of niet met God durf en kan delen
• De noodzaak om te blijven bidden, als het enige ‘wapen’  wat we nog hebben in de strijd tegen ongeloof en twijfels

Al met al een indringende en emotionele avond, waarin we samen van hart tot hart met elkaar spraken en konden delen wat ons bezig houdt.
En zo oefenden we met elkaar eigenlijk ook ‘evangeliseren’: het leren delen van je geloof en je leven…

Discipelschap anno 2013
Jongeren die elkaar wekelijks ontmoeten in de Starbucks om koffie te drinken, Bijbel te lezen en daarover in gesprek te zijn met hun niet-christelijke vrienden. Of een groep jongeren die als voetbalteam deelneemt aan de lokale competitie en buiten het veld gesprekken heeft over respect, teamwork en geloven. Welke jeugdleider wil dat nou niet?

In september 2013 start LEF (onderdeel van Navigators) in samenwerking met 3DM een Learning Community voor jongerenwerkers. Doel is de vernieuwing van het jongerenwerk in een plek waar jongeren Jezus leren volgen en opgeleid worden als leiders die op den duur zelf anderen bereiken.

Samen leren
Dit is een tweejarig leertraject waarin we met kerken uit verschillende kerkelijke stromingen, willen gaan leren hoe we kunnen bouwen aan een cultuur van discipelschap en missionair werk in ons jongerenwerk. Het is geen formule of programma. Het doel is juist om met elkaar te gaan leren, stapje voor stapje, in een proces als leiders met elkaar.

3DM is een organisatie uit Engeland, die voortgekomen is uit St. Thomas Church, Sheffield. Het plaatselijke jongerenwerk inspireert in de manier waarop jongeren Jezus leren volgen én uitdragen. Jongeren worden persoonlijk geholpen in hun geloofsontwikkeling, om daarna als groep uit te reiken naar de stad. Op dit moment bestaat het jongerenwerk uit zo´n 650 jongeren die in 40 verschillende groepen uitreiken naar leeftijdsgenoten door heel de stad.

Zelf plannen maken
In dit tweejarige traject is er iedere zes maanden een trainingsweekend met onderwijs, training en persoonlijke coaching. Samen met ongeveer dertig andere teams start je een tweejarig leerproces. Daarin wordt er zowel aandacht gegeven aan de vernieuwing van het jongerenwerk als ook de persoonlijke groei van jou als jongerenwerker. Na elk trainingsweekend vertrek je als team met een zelf opgesteld plan van aanpak voor de komende zes maanden om de geleerde principes te vertalen naar jouw lokale context.

Tussen de weekenden door is er tweewekelijkse Skype-coaching in vaste kleine groepen. Doel hiervan is de persoonlijke groei en ontwikkeling van jou als jongerenwerker in je relatie met Jezus en in je leiderschap. Aan het einde van dit traject gaan discipelschap en missionair zijn hand in hand. We verlangen naar jongerenwerk wat niet alleen de potentie heeft om de lokale kerk, maar ook jouw dorp of stad te veranderen.

LEF Learning Community from LEF Navigators on Vimeo.

Interesse?
Wil jij weten of dit traject aansluit bij het jeugdwerk in jouw gemeente? Er is ruimte voor dertig kerken die gemotiveerd zijn om met elkaar te ontdekken hoe we de principes uit Sheffield kunnen vertalen naar de Nederlandse context. Voor inlichtingen of een gesprek over eventuele deelname kun je een email sturen naar info@heblef.nu of kijken op www.heblef.nu/groei 

Aanmelden: klik hier

http://www.youtube.com/watch?v=-yDSAtqfUwk

Wanneer onze verwachtingen hoog zijn, zullen jongeren hun best doen om hier aan te voldoen. Lage verwachtingen geven misschien een gevoel van vrijheid, maar het zorgt ervoor dat je niet kunt groeien. Los van het activisme en het ongezonde streven wat dit kan oproepen en waar dit toe kan leiden, vind ik dat we ons denken moeten veranderen.

Basis
Onze jeugdjaren vormen de basis voor de rest van het leven en de tienerjaren zijn de beste jaren die God ons geeft om te trainen voor het leven. Hier bepalen we de richting van ons leven, ontwikkelen we ons karakter en leggen we een stevig fundament voor de toekomst. Het probleem is dat veel jongeren – en tegenwoordig ook veel jonge ouders – niet ‘volwassen’ willen worden. Je tienerjaren kunnen van meer betekenis zijn dan de hedendaagse cultuur ons voorhoudt. Het doel van het boek ‘Denk groot, doe sterk’ is om te laten zien wat God in levens van jongeren en in onze eigen levens kan en wil doen. De schrijvers verzetten zich tegen de heersende cultuur die het doel en de mogelijkheden van de tienerjaren ver onderschat en onze generatie dreigt te verlammen.

De verlenging van de adolescentie is ingegeven door de cultuur en niet door de natuur.

‘De tienerjaren zijn niet bedoeld als een tijd om aan verantwoordelijkheden te ontsnappen, ze vormen juist een goede training voor toekomstige leiders die nu verantwoordelijkheid durven te nemen’. Het woord tiener bestaat nog geen 70 jaar. Hoe kan het dat vroeger mensen van 15 of 16 tot grote dingen in staat waren? Is het probleem van onze tijd niet dat we van jongeren en jongvolwassenen te lage verwachtingen hebben?

Niet proppen maar inspireren
God wil ons kracht en mogelijkheden geven om belangrijke dingen te doen, maar we worden gevangen gehouden door een leugen dat we het niet kunnen of omdat we denken dat we het zelf moeten doen. Deze leugen krijgt steeds meer vorm als we ouder worden en wat worstelen veel ouders en vaak ook veel jeugdleiders. We moeten leren dat Gods kracht groter is dan onze zwakheid. God wil ons karakter vormen.

Het probleem van onze huidige tijd is dat we jongeren niet uitdagen. We maken passieve wezens van hen door ze vol met theorie te proppen en ze niet uit te dagen. We inspireren jongeren niet, maar stoppen hun hoofd vol totdat ze tegen je zeggen: “We weten alles al, ik heb hier geen zin meer in.

En hoe onwaar dit misschien ook is, ze hebben wel gelijk!!!! Het onderwijssysteem in de kerk draagt veelal niet bij aan participatie en verandering van leven en dit geldt overigens niet alleen voor jongeren. Uit onderzoek onder Amerikaanse kerkgangers blijkt dat bijna de helft (46%) zegt dat hun leven niet is veranderd als gevolg van kerkgang, zou dit in Nederland anders zijn?

Jongeren kunnen ontzettend veel, zeker als ze op jonge leeftijd ontdekken wie ze kunnen zijn. Ik las onderstaand voorbeeld:

Een vader vertelt dat zijn zoon van 17 een nacht heeft doorgebracht in de cel, omdat hij met 180 km per uur over de snelweg heeft gereden. Als hij aan hem vraagt waarom hij zo roekeloos rijdt, dan antwoordt hij kalm. Ik heb niet roekeloos gereden, dat klinkt alsof je niet oplet! Ik deed dit bewust. Het was klaarlichte dag, de weg was droog en er was verder niemand op de weg. Ik zat achter het stuur. Ik was gefocust!

Een prachtig voorbeeld en heel herkenbaar. Het is waar dat de hersenen nog niet volledig zijn ontwikkeld, maar jongeren kunnen veel meer, zo niet alles! Het enige verschil met ‘volwassenen’, is dat ze meer risico’s durven te nemen. Ik kom er steeds meer achter dat daar een belangrijke sleutel ligt. Jongeren durven en kunnen vaak meer, omdat ze risico’s durven te nemen. Dit kunnen jongeren echter niet alleen. Ze moeten daarin gecoacht en geïnspireerd worden. Ik denk echter dat we als volwassenen te veel bezig zijn met onszelf en onze eigen ontwikkeling. Hier zit de crux.

Vijf moeilijke dingen
Tot slot hieronder nog even de samenvatting van de vijf moeilijke dingen uit het boek: ‘Denk groot, doe sterk’. God geeft jongeren mogelijkheden die voor iedereen gelden. Hierbij moeten we afstappen van de leugen dat we zo gemakkelijk mogelijk willen leven. We moeten niet een zo gemakkelijk mogelijk leven willen leiden, maar leven zoals God het heeft bedoeld en laten we daarbij Jezus als voorbeeld nemen. In het boek ‘Denk groot, doe sterk’ wordt uitgewerkt hoe je grote dingen kan doen:

1. Doe dingen waarbij je je niet op je gemak voelt buiten je eigen comfort zone (denk aan spreken in het openbaar), wat in je dagelijkse en wekelijkse routine ontbreekt. We kiezen er vaak voor onze veilige routines niet los te laten, maar als je kiest voor veiligheid betaal je daar een prijs voor: je zult niet groeien! We worden vaak belemmerd door angst, zwakheid, ongemak, mislukking en vernedering, maar we kunnen leren uit geloof te leven en tegelijk om zo om te gaan met onze angst. God werkt door onze zwakheden heen om Zijn grote plan uit te voeren.  Durf risico’s te nemen, want een onbekende toekomst kun je overlaten aan een bekende God.
2. Doe dingen die verder gaan dan wat van je wordt verwacht, die niemand aan jou zou vragen. Je presteert beter als je wordt uitgedaagd. Verzet je tegen zelfgenoegzaamheid en leg de lat hoger. Zorg dat je bekend staat om je positieve gedrag, dat is meer dan de afwezigheid van negatief gedrag. Streef naar het beste.
3. Doe dingen die te groot zijn om alleen voor elkaar te krijgen. Hierdoor moet je je passie delen met een ander. In je eentje weet je nooit genoeg. Jongeren hebben vaak ontzettend veel energie, maar weten niet hoe ze daar mee om moeten gaan. Groot denken en sterk doen.
4. Doe dingen waarvan je niet direct het resultaat ziet en waar je dus geen herkenning of complimenten voor kunt verwachten. Kleine dingen bereiden je voor op grote dingen in de toekomst. Betrouwbaar zijn en kiezen voor eerlijkheid.
5. Doe dingen die tegen de heersende cultuur in gaan. Hierbij moeten we ons drukker maken om de instemming van God dan om de instemming van de mensen om ons heen. Dit kost je ook wat. Uitkomen voor je principes is niet altijd makkelijk, maar is wel de gemakkelijkste keuze. Kom op voor gerechtigheid.

http://www.youtube.com/watch?v=dsU1H5czoIc

• Separatistische christenen
• Culturele christenen
• en herstellende christenen

Separatistische christenen 
Separatistische christenen voelen zich genoodzaakt de wereld te confronteren met hun overtuigingen, hun geloof zonder zich te bekommeren over de sociale gevolgen van hun strategie. Ze verbinden zich voornamelijk aan organisaties en activiteiten die zich christelijk noemen. In een cultuur die leeft zonder God, voeren ze oppositie en vormen ze een tegencultuur die afstand schept. Ze bekommeren zich niet echt om de wereld met uitzondering van het maken van bekeerlingen en zijn vooral gericht op het leven na de dood. Je kunt hen opdelen in drie groepen: ingewijde, strijders en evangelieverkondigers.

• Bij ingewijden draait het leven vooral om ‘eigen’ christelijke activiteiten, daar brengen ze hun (vrije) tijd door. Ze mijden bepaalde plaatsen en activiteiten. Ze trekken zich terug en sommigen scheiden zich letterlijk af en veroordelen alles wat niet bij ‘hun’ groep hoort.
• Strijders zetten zich in om te vechten tegen de secularisatie en het morele verval. Ze proberen de idealen van hun geloof zichtbaar te maken, doen dit vol enthousiasme, maar houden weinig rekening met hoe ze overkomen op anderen en hoe zij dit waarderen.
• Evangelieverkondigers zijn erop gericht mensen te redden. Ze vinden dat mensen winnen voor het christelijk geloof eigenlijk de enige echt belangrijke christelijke activiteit is.

Culturele christenen
Culturele christenen zijn niet gericht op het leven na de dood, maar ze laten hun geloof met de cultuur versmelten. Ze doen veel goeds in de wereld, maar onderscheiden zich niet. Je kunt hen onderverdelen in mengers en weldoeners.

• Mengers identificeren zich op geestelijk gebied met het christelijk geloof, maar proberen niet op te vallen (als christen), ze gaan op in cultureel gebied in de samenleving.
• Weldoeners  onderscheiden zich door de nadruk te leggen op het doen van goede werken. Bij hen zijn de goede werken vaak niet een versterking van hun relatie met Jezus, maar een vervanging daarvan. Het evangelie waaruit de werken voortkomen ontbreekt vaak.

In het leven van Jezus zien we niet de houding van separatistische of culturele christenen. Hij laat een andere houding zien. Jezus toont geen moment van angst voor besmetting. Hij gelooft juist dat zijn reinheid op de mensen over zal slaan en hij hoopt dat ze gehoor geven aan zijn oproep tot discipelschap. Hieraan ontleent Gabe Lyons de derde groep die hij in zijn boek verder toelicht.

Herstellende christenen
‘Herstellers’ willen de gebrokenheid van de wereld helen. Ze erkennen dat de wereld niet volledig zal herstellen totdat Jezus terugkomt, maar ze geloven dat het herstel nu al begint. Ze zijn bewust betrokken in de wereld , trekken zich niet terug, maar proberen zich ook niet aan te passen. Ze willen tekens oprichten van Gods koninkrijk dat komt, want in een samenleving die steeds minder christelijk is, moeten we niet de regels (moraal) opnieuw ontdekken, maar moeten we het verhaal van God herontdekken.

Gods verhaal
Het ontdekken van Gods verhaal is een belangrijk vertrekpunt, want in kerken klinkt vaak een half evangelie. Dat verhaal bestaat uit vier delen: schepping, zondeval, herstel en uiteindelijk de voltooiing. Wat we vaak vergeten is dat ‘herstel’ niet alleen iets is van straks, maar ook al van nu! Dit betekent concreet dat we op zoek gaan naar pijn, ziekte, duisternis en kwaad en dat bestrijden met hulp, genezing en goedheid.

Niet (alleen) om gebroken mensen te helpen, maar omdat ‘herstel’ de drijfveer is achter alles wat we doen om zo Gods Koninkrijk zichtbaar te maken voor de mensen om ons heen. Dit betekent concreet dat we:

• het evangelie (her)ontdekken;
• aanwezig zijn in de wereld;
• en ons toewijden aan gemeenteleden en mensen buiten de gemeente.

Als we ons dit realiseren en gaan doen, dan kunnen we ons onderscheiden. Bij herstellers worden de volgende zes kenmerken zichtbaar, zij:

1. voelen zich uitgedaagd, niet verontwaardigd;
2. zijn scheppers, geen zeurpieten;
3. weten zich geroepen, niet in dienst van;
4. zijn standvastig, niet wispelturig;
5. leven in gemeenschap, niet op zichzelf;
6. vormen een tegencultuur, en proberen niet slechts ‘relevant’ te zijn. 

 

http://www.youtube.com/watch?v=_bIX-DxUj_M

Uitdagende christenen voelen zich betrokken op andere mensen en keuren andere mensen en de cultuur niet af. Ze vinden het niet eng om blootgesteld te worden aan andere ideeën, producten etc. Ze nemen veel op van wat de wereld te bieden heeft en waarderen het werk van andere mensen. Ze geven toe niet alle antwoorden te weten, maar het volgen van Jezus draait erom dat wat gebroken is te herstellen. Ze kijken door een bril van genade in plaats van veroordeling en deze genade is actief. Ze kiezen niet voor de gemakkelijke weg, maar tonen moed.

Scheppende christenen creëren iets, Je kunt niet alleen herstellend bezig zijn door alleen aanwezig te zijn, maar je wordt ook aangespoord iets te doen. Wil je herstellend bezig zijn in de cultuur dan gebeurt dit niet door veroordeling van de cultuur, kritiek of imitatie, maar de enige manier om de cultuur te veranderen is door zelf iets te creëren. Wanneer christenen dit doen, bieden ze mensen daarmee een glimp van de schoonheid van God. Wij mogen onze ogen gebruiken om goedheid te zien en te onthullen. Hiervoor is wel discipline nodig. Bekritiseren en niks doen is makkelijker, maar de kosten van passiviteit hiervan zijn wel hoog: dan houden we tegen dat anderen God zien.

Geroepen christenen beseffen dat hun roeping/bediening niet bestaat uit christelijke activiteiten doen. Zij zien hun eigen baan als een ‘echte bediening’. Ze verwerpen (terecht) het onderscheid tussen religieuze en seculiere delen van de maatschappij. Elk stukje van de maatschappij wordt door hen gezien als een speelterrein waar ze door God geroepen zijn. Je hebt niet alleen invloed op het koninkrijk door plaatselijke kerken te dienen, maar juist door ‘echte’ verbanden te leggen tussen geloof en werk. Juist doordat christenen actief zijn over alle onderdelen van de maatschappij hebben ze invloed in verschillende culturele kanalen en worden mensen bereikt. Je kunt zeven kanalen van culturele invloed onderscheiden en in elk kanaal worden christenen geroepen om de maatschappij tot eer van God op te bouwen. Belangrijk is wel te beseffen wat je roeping is, mogelijk is het de plek waar je talenten en je hart samenkomen.

Standvastige christenen weten dat iedereen vatbaar is voor verleidingen en dat het risico bestaat dat je je roeping verknoeit. Daarom is het belangrijk te beseffen dat vastbeslotenheid niet voldoende is, maar dat je jezelf moet onderwerpen aan gewone en geestelijke discipline, om zo steeds meer naar het beeld van Christus te worden gevormd en Gods herstellende en verlossende werk te kunnen doen in de wereld. Dit kun je concreet doen door:

te concentreren op de schrift i.p.v. gericht te zijn op entertainment;
de Sabbat in acht nemen i.p.v. productief te willen zijn;
gericht op eenvoud i.p.v. te blijven consumeren;
kiezen voor vereeniging i.p.v. verdeeldheid;
gedragen door gebed i.p.v. macht.

Christenen die willen leven in gemeenschap zijn zich ervan bewust dat hun levens steeds minder met elkaar verbonden zijn. Gemeenschappen verzachten echter de gebrokenheid in mensenlevens en zo kunnen we samen het lichaam van Christus vormen. De kerk is de plaats waar je steun vindt voor je leven van herstel. In gemeenschappen kunnen de elementen intimiteit (vertrouwen), nabijheid, bestendigheid, dienstbaarheid en aanwezigheid groeien. Je kunt jezelf kwetsbaar opstellen en er is ruimte voor intimiteit. Gemeenschap is altijd gericht op de ander, wederkerig en gericht om te dienen.

Tegencultuur christenen proberen niet relevant te zijn. Ze willen geen cultuurvolgers worden, maar ze proberen cultuurbepalers te zijn. Ze willen niet de boodschap van het evangelie aanpassen en ook niet zichzelf om te voorkomen dat ze niet meer opvallen. Ze zien zichzelf als ‘zout’ dat actief herstel brengt in een rottende cultuur. Ze vechten niet tegen de cultuur om een afgezonderde gemeenschap van christenen te beschermen, maar ze vechten voor de wereld om die te verlossen.

Door de vele voorbeelden en ‘Amerikaanse stijl’  kan het soms wat activistisch overkomen, maar in Herstellers komt een beeld van een nieuwe reformatie naar voren. Eén waarin christenen het evangelie herontdekken. Ze beseffen dat Gods genade niet alleen bedoeld is voor het leven na dit leven, maar ook voor het leven hier en nu en verlangen ernaar die boodschap van herstel te belichamen, zodat de wereld meer wordt zoals God haar bedoeld heeft.

Wat jongeren motiveert en in beweging zet, is verschillend. Algemeen kun je zeggen dat ze in beweging komen door positieve prikkels ‘What’s in for me’, maar ze hebben ook de wil om te leren en te groeien als aan de juiste randvoorwaarden wordt voldaan. Denk hierbij aan randvoorwaarden als vrijheid, waardering en erkenning. Je kunt onderscheid maken tussen intrinsieke en extrinsieke motivatie. Tegelijk is er tussen beide een subtiel samenspel wat niet losgekoppeld kan worden.

1. Intrinsieke motivaties zijn motivaties die mensen drijven zonder invloed van buitenaf. Het draait om interesse en plezier van een taak of onderwerp, puur vanuit jezelf.
2. Extrinsieke motivaties zijn motivaties waarbij de wil om een taak uit te voeren niet  ligt in het plezier hebben vanuit jezelf, maar omdat je op termijn een bepaalde beloning verwacht te bereiken.

Jongeren worden gemotiveerd als ze weten waar ze het voor doen en waar ze terecht kunnen komen. Je zou kunnen zeggen dat motivatie voortkomt uit leergerichtheid en prestatiegericht zijn:

• Bij presentatie ben je vooral gericht op het resultaat. Het gaat er om dat je het doel haalt en je bent vooral trots als het doel wordt bereikt en je succes hebt.
• Jongeren die leergericht zijn, stellen zich allereerst ten doel om iets te leren. Het gaat om het (leer)proces en minder om het resultaat waardoor ze meer risico’s durven te nemen. Al kunnen deze jongeren ook niet zonder succeservaringen.

Begin whit the end in mind
Belangrijk is waar ben je naar op weg en waarom. Bij jongeren is dit de belangrijkste reden om in beweging te komen. Als het einddoel duidelijk en belangrijk genoeg is dan volgt de motivatie vanzelf. Het is de uitdaging om uit te vinden wat de diepste motivatie is van jongeren, gekoppeld aan hun talent. Een sluimerende passie komt meestal niet vanzelf tevoorschijn. Daar hebben jongeren hulp bij nodig.

Daarvoor zijn ouderen (ouders, jeugdleiders etc.) nodig die een ‘duidelijk’ voorbeeld geven, uit kunnen leggen waarom zij geloven en hoe ze dit vorm geven in het dagelijks leven en de jongeren helpen bij het reflecteren.

Leer jongeren dromen en verlangen
Dit vraagt van ons dat we jongeren vrij laten in hun keuzes en ze niet dwingen om zich in bepaalde dingen te verdiepen. Maar betekent dit dat we alleen moeten doen wat zij leuk vinden? Nee juist niet, maar jongeren moeten weten waarom het de moeite waard is om zich ergens in te verdiepen. Jongeren moeten zich kunnen verbinden aan een onderwerp. Ze moeten weten dat hun inspanningen zin hebben en dat wat ze doen, ze onder de knie kunnen krijgen. Hier moeten we rekening mee houden in het jeugdwerk. De manier waarop kan dan heel divers zijn, afhankelijk van de jongeren.

Bouw geen schip, maar leer jongeren verlangen naar de zee

In het onderwijs op school hebben we daarom kunstmatige constructies verzonnen om de jongeren te laten leren; verplichting, beloning, toetsen en straf. We proberen ze te verleiden, maar dit kan het doel niet zijn en zeker in de kerk merken we dit. Waar ik vroeger nog ‘netjes’ voor ik van huis wegging mijn catechismus opzei, lukt het je nu nauwelijks (niet) om een opdracht mee te geven!

Of kan dit wel? Persoonlijk denk ik van wel, als je de juiste snaar weet te raken. Het is belangrijk te beseffen dat jongeren van zichzelf over een grote intrinsieke motivatie beschikken en het is niet de vraag hoe we deze aanwakkeren. De vraag is veel meer hoe we er voor zorgen dat deze drive niet verloren gaat of beschadigd. De kunst is om een omgeving te creëren waarbij jongeren hun drijfveren ontdekken en dan zijn er drie cruciale vragen:

1. Wie ben ik?
2. Wat kan ik?
3. Wat wil ik?

Deze vragen verdienen veel aandacht in het jeugdwerk. Het gaat om de drive om dingen te doen, om je in te spannen en door te zetten om tegenslagen te overwinnen. Waarbij we moeten oppassen dat we niet onze eigen overtuigingen en motivaties opleggen. Het is de kunst te ontdekken wat bepaalde jongeren motiveert en daar op aan te sluiten.

Leestip

• ‘Over de Top’. In dit boek zien we dat jongeren (10 tot 25 jaar) gelukkiger worden als ze meer oog krijgen voor wat hun hart sneller doet kloppen en ontdekken waar hun passie, hun talent ligt. Als jongeren zich daarop richten, kunnen ze nog beter worden in waar ze goed in zijn.

Deze keer is een pakket ontwikkeld waarmee je Pasen in drie stappen kunt ervaren:

1. Een boekje met het verhaal De Kunstenaar van Lisette van de Heg. Het is eigenlijk een moderne gelijkenis over een dorp waar een kunstenaar echte vreugde komt brengen met zijn draaimolen. Helaas kan een van de dorpelingen zijn nieuwsgierigheid niet bedwingen en betreedt tegen de instructies in de machinekamer. Met desastreuze gevolgen…
   De plaatjes bij het verhaal zijn wat kinderlijk en het verhaal zelf doet ‘sprookjesachtig’ aan. Niet iedereen zal hierdoor aangesproken worden.
2. Als tweede tref je in het pakket de film Road To Emmaus aan. Je volgt de Emmaüsgangers onderweg en bent getuige van hun ontmoeting met Jezus.
   De film is wat slepend: er zit veel dialoog en uitleg in en weinig actie. Het legt echter duidelijk de kern van Pasen uit en de gevolgen daarvan voor gelovigen. Hieronder is een trailer van de film te bekijken.
3. Via de website hartvanpasen.nl kun je vervolgens een online cursus volgen (bijv. ikzoekgod.nl of waaromjezus.nl) waarin je meer te weten kunt komen over de persoon en het werk van Jezus Christus. Dit kan leiden tot een echte ontmoeting met hem.

Het pakket is geïllustreerd door kunstenares Wilma Veen. Zij heeft bij het verhaal De Kunstenaar een kleurrijk kunstwerk gemaakt dat het pakket een aantrekkelijke en professionele uitstraling geeft.

Het pakket is erg geschikt om weg te geven (voor een vriendelijke prijs: € 2,99, bij grote aantallen geldt een staffelkorting) en een leuk cadeau om te ontvangen. De veelzijdige samenstelling van het pakket zorgt ervoor dat er voor ieder wel iets bij zit wat aanspreekt.

Een mooie give away voor elke kerk en iedereen die Pasen wil aangrijpen om aan de omgeving iets te laten horen over de werkelijke betekenis van dit feest!

Klik hier om te bestellen.

Zomaar een paar uitspraken die je in de gemeente zou kunnen horen. Of misschien ben jij zelf iemand die kritisch is op de ontwikkelingen in de kerk. Volgens mij is missionair-zijn niet de volgende bevlieging, maar een wezenlijk onderdeel van het christelijk geloof. Matteüs wijst ons in zijn evangelie op de basis, het mandaat en het doel van missionair kerk-zijn.

De basis: het grote gebod – heb God lief en je naaste als jezelf
Hij antwoordde: ‘Heb de Heer, uw God, lief met heel uw hart en met heel uw ziel en met heel uw verstand. Dat is het grootste en eerste gebod. Het tweede is daaraan gelijk: heb uw naaste lief als uzelf. Deze twee geboden zijn de grondslag van alles wat er in de Wet en de Profeten staat (Matteüs 22 vers 37-40).’

De samenvatting van de wet: het is een tekst die je misschien iedere zondag hoort. Maar wat betekenen die woorden ten diepste eigenlijk? En hoe geef je daar nou handen en voeten aan op maandag en de rest van de week?
Christen zijn betekent met vallen en opstaan achter Jezus Christus aan. Dat is soms behoorlijk ingewikkeld en confronterend. Je krijgt daarbij van Hem de opdracht je naaste lief te hebben als jezelf. En als ik eerlijk ben: van sommige mensen houd ik vrij eenvoudig, maar er zijn ook mensen die het mij behoorlijk lastig maken om van hen te houden. Ze liggen me gewoon niet zo goed en ik houd hen liever wat op afstand. Ik begrijp hen gewoon niet goed, of irriteer me aan hen. Ze lijken te leven met heel andere normen en waarden, een ander wereld- en mensbeeld en andere overtuigingen. Herkenbaar? Wie zijn de mensen in jouw omgeving van wie je niet zo makkelijk kunt houden?
Terug naar Matteüs. Hij vertelt over de ontmoetingen die Jezus had met tollenaars en zondaars. Blijkbaar maakte Jezus zich niet zo druk over wat dat voor invloed had op zijn imago. Matteüs 9 vers 11-12:
De Farizeeën zagen dit en zeiden tegen zijn leerlingen: ‘Waarom eet uw meester met tollenaars en zondaars?’ Hij hoorde dit en gaf als antwoord: ‘Gezonde mensen hebben geen dokter nodig, maar zieken wel’.
Het grote gebod vraagt ons de hand van een ander vast te pakken en te zeggen: We zijn allebei ziek, maar ik weet een dokter… Hij is echt de beste, bij Hem moeten we zijn!

Het mandaat: de grote opdracht – ga erop uit en maak discipelen
Mij is alle macht gegeven in de hemel en op de aarde. Ga dus op weg en maak alle volken tot mijn leerlingen, door hen te dopen in de naam van de Vader en de Zoon en de heilige Geest, en hun te leren dat ze zich moeten houden aan alles wat ik jullie opgedragen heb. En houd dit voor ogen: ik ben met jullie, alle dagen, tot aan de voltooiing van deze wereld (Matteüs 28 vers 18-20).

Ik begon dit artikel met een paar uitspraken over missionair-zijn. Nog eentje die ik ertussen had kunnen zetten:
Ik ben niet geschikt om te evangeliseren, daar heb ik niet de gave voor . Is missionair zijn alleen een opdracht voor mensen met een speciaal talent?
Terug naar het evangelie van Matteüs. Jezus zegt:
Jullie zijn het zout van de aarde. Maar als het zout zijn smaak verliest, hoe kan het dan weer zout gemaakt worden? Het dient nergens meer voor, het wordt weggegooid en vertrapt (5 vers 13).
Jezus geeft hier niet een opdracht om zout te zijn, Hij zegt dat je zout bent! De vraag is dus niet of jij zout kunt zijn, de vraag is of jij uit het zoutvaatje durft te komen. Dan kan God je gebruiken en je inzetten voor zijn koninkrijk.
Het is Gods verlangen dat mensen gered worden (zie 2 Petrus 3 vers 9). En Hij wil jou en mij daarvoor inzetten. Door ons heen wil Hij anderen met Hem laten kennismaken. Wat een eer dat hij ons daarbij inschakelt!
Het zoutvat uit, de wereld in. Jezus zegt: Ik ben bij je. Je wordt niet zomaar op pad gestuurd. Hij geeft je geen opdracht die onbegonnen werk is. Je mag gaan in zijn naam en in de kracht van de heilige Geest.
Laat uw koninkrijk komen… (Matteüs 6 vers 10)

Bij de woorden ‘evangelisatie’ en ‘missionair zijn’ kan je zomaar het gevoel bekruipen dat je van alles moet. En vaak voel je je schuldig omdat je die dingen helemaal niet doet, of in ieder geval niet vaak genoeg of goed genoeg.
Gods grote doel waarnaar we met z’n allen op weg zijn, is de komst van zijn koninkrijk. Laat je door dat koninkrijk inspireren en lees eens wat Matteüs daarover schrijft. Zijn evangelie staat vol verhalen over wat dat koninkrijk inhoudt en hoe het leven in dat rijk eruit ziet. Kijk om je heen en zie de eerste glimpjes van dat koninkrijk in deze wereld. Zou het niet fantastisch zijn als het nog meer zichtbaar wordt? Als het verder vorm krijgt? Als het hier en nu steeds meer gevestigd wordt?
Gods koningschap, macht en majesteit voor eeuwig… Droom daarover grote dromen. Voor God is immers niets onmogelijk. En laat jouw leven door die droom in gang gezet worden.

Reinier Sonneveld schreef opnieuw een boekje in de reeks ‘De kern’. Het heet Het feest. Wat vier je met Pasen?

De opstanding van Jezus Christus uit de dood – is dat überhaupt mogelijk zo’n superwonder? vraagt hij zich af. Op de voor hem zo karakteristieke manier neemt Reinier de lezer stap voor stap mee, ordent hij de feiten en legt hij de betekenis van deze gebeurtenis uit. Het laatste hoofdstuk gaat in op wat jij en ik concreet kunnen merken van dit ‘superwonder’ en laat je ernaar verlangen dat wat Reinier schrijft, echt waar is: ‘En nu wij…’

Het feest is een helder boekje geschreven in  alledaagse taal en met goede voorbeelden. Het wil christenen helpen om het oude Paasverhaal opnieuw te overdenken, maar is daarnaast ook zeer geschikt om weg te geven aan iemand die niet overtuigd is van de waarheid van het christelijk geloof. In dat geval is het natuurlijk een gelegenheid bij uitstek om er samen nog eens over door te praten.

Een aanrader voor ieder die met enige regelmaat gesprekken voert met mensen die niet of iets anders geloven!

Het feest – Wat vier je met Pasen?

Reinier Sonneveld, 2013, Buijten en Schipperheijn Motief, Amsterdam

Iedere catecheet kan een meisje kennen als Maaike, of een jongen die worstelt met het feit dat zijn ogen steeds naar pornobeelden gaan op zijn mobiel. Jongeren zijn volop bezig met hun ontwikkeling, ook in seksueel opzicht. Emoties en sociale contacten vlinderen dan overal heen. De catecheet gaat in zijn werk met jongeren om en dat biedt de gelegenheid om met hen in gesprek te gaan over seksualiteit en relaties in het licht van de Bijbel.

Ik ben

Het Centrum Dienstverlening Gereformeerde Kerken (kortweg: Centrum-G) heeft een catechesemethode ontwikkeld die vooral bedoeld is voor jongeren van veertien tot zestien jaar. De methode heet IK wil jou, met nadruk op IK. God zei in het begin van de Bijbel ’Ik ben’: ‘Ik ben die er zijn zal’ (Ex. 3:14), de woorden die Mozes hoorde toen God zich bekendmaakte. Met de titel IK wil jou willen de auteurs van de methode duidelijk maken dat God zich ook bekendmaakt als Schepper van seksualiteit. God wil dat elk kind ontdekt dat God zijn hele wezen geschapen heeft, inclusief zijn seksualiteit. Ouders mogen hun kinderen daar vanuit de doopbelofte over vertellen, maar in het verlengde daarvan ligt het gesprek over seksualiteit ook op het bordje van de catecheet.

Identiteit

De subtitel van de methode is Identiteit en seksualiteit. Jongeren zijn op zoek naar wie ze zijn, dat hoort bij de levensfase waarin ze zich bevinden. Bij de doop is het belangrijkste, de basis van hun bestaan, al zichtbaar geworden: ze zijn een kind van God. Maar wat dat betekent voor hoe ze zich op seksueel gebied gedragen, is een spannende vraag. Er komt al jong van alles op hun weg, ook op het gebied van relaties, waarin ze keuzes moeten maken. Hoe verhoudt zich dat tot hun kind van God zijn? Ook krijgen ze via het beeldscherm van alles onder ogen. Daar hebben ze het onderling soms wel over, maar meestal niet met hun ouders en andere opvoeders. Ze komen niet gemakkelijk uit zichzelf met vragen.
In de catechesemethode wordt open over seksualiteit geschreven, net zoals er zich veel voor hun ogen afspeelt op tv en internet. Wat ze zien is belangrijk, beelden blijven hangen. ‘Het oog is de lamp van het lichaam,’ zegt Jezus in de Bergrede. ‘Dus als je oog helder is, zal heel je lichaam verlicht zijn. Maar als je oog troebel is, zal er in heel je lichaam duisternis zijn. Als het licht in jezelf verduisterd is, hoe groot is dan die duisternis!’ (Mat. 6:22,23).

God wil dat elk kind ontdekt dat God zijn hele wezen geschapen heeft, inclusief zijn seksualiteit

Wat Jezus’ woorden concreet voor hen betekenen, weten jongeren in deze leeftijdsfase vaak nog niet. De methode IK wil jou is ervoor bedoeld om hun te leren helder te gaan kijken naar seksualiteit en intimiteit. Ze worden gestimuleerd om antwoorden te zoeken met behulp van de Bijbel. Het zijn geen biologielessen van docenten of voorlichtingslessen van ouders over seksualiteit, maar lessen die bedoeld zijn om met de jongeren zelf het gesprek aan te gaan. Ze bieden een handreiking om allerlei thema’s die hen bezighouden te bespreken.

Keuzelessen

IK wil jou is een werkboek dat bestaat uit twee basislessen, een over Genesis en een over Hooglied. Het begint ermee dat je mag weten dat je waardevol bent in Gods ogen en dat seksualiteit mooi is in een relatie (Hooglied). Na de basislessen zijn er zes keuzelessen beschikbaar in het werkboek die te maken hebben met het thema identiteit en seksualiteit. Deze keuzelessen gaan over verkering en grenzen stellen in je relatie, trouwen of samenwonen, homoseksualiteit, zwangerschap, seks als vernielende macht en echtscheiding. Welke thema’s er besproken worden, is aan de groep en de catecheet om zelf te bepalen. Een handleiding voor de catecheet is online beschikbaar.
Jongeren hebben er behoefte aan dat ze met hun vragen, ook op het gebied van seksualiteit, terecht kunnen bij mensen van de kerk en dat ze eerlijke antwoorden krijgen. Omdat seksualiteit een kwetsbaar onderwerp is, zal niet elke catecheet er zomaar uit zichzelf het gesprek over durven aangaan. De methode <<cursief>>IK wil jou<<einde cursief>>kan dan een goed hulpmiddel zijn. Centrum-G heeft verder ook een website ontwikkeld www.ingesprekoverseks.nl en samen met Youth for Christ een werkmap beschikbaar gesteld met keuzeprogramma’s rondom seksualiteit. Het is ook mogelijk om de methode in te bedden in een gemeentebrede, thematische aanpak.

IK wil jou is mede is mede tot stand gekomen met subsidie van het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap vanuit het project Homo in de klas van LKP (Landelijk KoördinatiePunt groepen kerk en homoseksualiteit), CHJC (Christelijk Homo Jongeren Contact) en ContariO. Vrijwilligers van LKP, CHJC en ContrariO hebben meegewerkt aan het thema homoseksualiteit. Zij hebben alle lessen meegelezen. De catechesemethode IK wil jou kost € 10,00 per stuk, bij meer dan tien exemplaren € 8,50 per stuk. De handleiding is online beschikbaar klik hier. Voor bestellingen en advies kunt u contact opnemen met info@centrum-g.nl.

—

Dit artikel is eerder gepubliceert in de ‘De Reformatie’ van 30 november 2012

‘Op de grens van kerk en samenleving’ is een dvd die gemaakt is door Ewoud Holsappel en Marith de Vries, twee studenten van de Christelijke Hogeschool Ede. Op deze dvd komen zes gemeentestichters aan het woord. Zij spreken uit ervaring en met passie over hoe zij zich inzetten om buitenkerkelijken te bereiken. Wil jij weten hoe hun gemeente eruit ziet? Of wat hen inspireert om dit werk te doen? Ben je nieuwsgierig welke belangrijke boodschap zij willen vertellen aan de kerken?

De rode draad van de regioavonden ‘Kerk voor je buren’ wordt gevormd door de dvd. We verkennen enkele thema’s, praten samen over de bijbelse motivatie om kerk te zijn voor je buren en denken we na over de vraag hoe je de lessen uit gemeentestichting toe kunt passen in de praktijk van de eigen gemeente.

Nieuwsgierig geworden? Neem alvast een voorproefje en bekijk hier de trailer van ‘Op de grens van kerk en samenleving’:

http://www.youtube.com/watch?v=TgW-0L1vNyI

Data
De regioavonden zullen gehouden worden op:
Woensdagavond 10 april in Heerenven, 19.30 uur
Woensdagavond 17 april in Rotterdam, 19.30 uur

Aanmelding
Meld je z.s.m., doch uiterlijk één week voor de avond aan via. het aanmeldformulier onder aan dit bericht. Bij minder dan 15 aanmeldingen per avond zijn wij helaas genoodzaakt de bijeenkomst te cancelen.

Kosten
Om de kosten van de avond te dekken, vragen wij om een bijdrage van € 7,50 voor iedere eerste aanmelding per gemeente, dat is exclusief een exemplaar van de dvd en de gespreksstof. De dvd en de gespreksstof kosten samen €17,50. We willen graag bevorderen dat je met een team komt (bijv. vanuit de evangelisatiecommissie of de kerkenraad). Daarom betaalt iedere volgende persoon vanuit dezelfde gemeente € 5,-

Voor meer informatie, neem contact op met Nanda Langkamp: n.langkamp@centrum-g.nl.

Seksualiteit is een onderwerp waar christelijke jongeren vragen over stellen. Krijgen ze de theoretische en ethische antwoorden of gaan ouders, jeugdleiders en catecheten het gesprek hierover echt aan? Op 2 maart 2013 organiseerde een interkerkelijk netwerk van christelijke experts op het gebied van seksualiteit een studiedag www.studiedagseksualiteit.nl in Utrecht.

Seksualiteit is een van de projecten van Centrum Dienstverlening Gereformeerde Kerken. De website www.ingesprekoverseks.nl is een informatieve website voor jongerenwerkers en gemeenten en een product als ‘IK wil jou’ (catechesemethode identiteit en seksualiteit)  wordt aan catecheten aangeboden om te gebruiken. Een bezoek aan deze dag leverde daarom weer bijzondere tips en handvatten op, die ik in deze weblog wil delen.

Seksueel gedrag van 2000 christelijke jongeren

Hans van Dijk (Universiteit Tilburg) presenteerde de resultaten van een onderzoek onder christelijke jongeren onder verschillende kerkgenootschappen. De onderzoeksgroep waren jongeren die student zijn in de leeftijdscategorie 18-25 jaar. De uitkomsten lieten zien dat theorie (lees maar de Bijbelse christelijke lijnen) en de praktijk steeds verder van elkaar af komen te staan. Voor mij geen verrassing omdat ik mijn oren (ik zal maar niet zeggen mijn ogen) open heb in deze samenleving en in de kerk.

We weten dat christelijke jongeren porno kijken, jongens meer dan meisjes. We weten dat seksuele gemeenschap voor het huwelijk een werkelijkheid is. En dat veel jongeren in hun studententijd de maagdelijkheid verliezen (citaat Hans van Dijk). We weten dat zelfbevrediging een gegeven is (in de seksuele ontwikkeling). En dat mannen meer over seks praten dan vrouwen. En we weten dat porno kijken, zelfbevrediging, seksuele gemeenschap voor het huwelijk iets laten zien van de strijd als christen, die op dit punt wordt geleverd.

De conclusies van Hans van Dijk zijn volgens mij een uitdaging voor de kerk en iedereen die met jongeren in aanraking komt. Deze zijn volgens mij:

• Ontloop het gesprek over porno en zelfbevrediging met jongeren niet. Werk eerst aan een relatie met ze, waarna je in vertrouwen hun vragen kunt bespreken. De antwoorden weten ze wel, maar de worsteling in de praktijk vraagt om begeleiding en steun.
• Het onderzoek laat zien dat seksuele gemeenschap niet altijd een bewuste keuze is. Voor zowel mannen als vrouwen kan dit gelden. In een relatie is het daarom belangrijk om het gesprek over seksualiteit samen te voeren. Geef jongeren mee dat seksualiteit onderling bespreekbaar moet worden gemaakt in een relatie. Vooral omdat het toch nog vaak een taboe is om er samen over te praten.

Als reactie op de onderzoeksgroep van Hans van Dijk vind ik het wel jammer, dat de groep MBO-ers en laag-opgeleiden niet is onderzocht. Je kunt wel verwijzen naar de onderzoeken, die er van de Rutgers Nisso groep naar zijn gedaan. Maar het lijkt me een uitdaging voor een volgende onderzoeker om naar deze doelgroep onderzoek te doen. Zeker ook in de context van dorpskerken en regio’s waar geen HBO-studie mogelijk is.

Seksuele gezondheid

Volgens Arjet Borger (gezondheidswetenschapper en ontwikkelaar www.vrijeliefde.nl ) gaan de boeken over seks niet over seks maar over God. Volgens mij bedoelde ze daarmee, dat seksualiteit vooral over de normen over seksualiteit in de Bijbel gaan. Ze zei dat we de term ‘Seks voor het huwelijk’ maar af moeten schaffen. Seksualiteit raakt namelijk de volle breedte van je identiteit. Het proces van groeien in een relatie en groeien in je seksualiteit moet meer belicht worden. Het gaat om seksuele gezondheid. Hoe ga je met elkaar om? Consumerend of met respect? Daar zit een wereld van verschil tussen.

“Het gesprek over seksualiteit hebben we altijd ingebed in het gesprek over het christelijk geloof.“ (citaat Arjet Borger).

Het zal een kunst zijn om in de gesprekken twee aparte informatiestromen op te nemen. De eerste is het gesprek over Gods bedoeling met seksualiteit. En de tweede over seksualiteit als seksualiteit op zich. Jongeren kennen vanuit de kerk de regels wel. Maar jongeren  willen hun eigen keuzes maken, dat past bij de ontwikkeling naar volwassen worden. Daar zijn verschillende gradaties in bij jongens en meisjes. Een goed gesprek over seksualiteit kan niet los worden gezien van de identiteit. Wie ben je als persoon en dat is meer dan alleen je seksualiteit. In de groei van een relatie is veel gekoppeld aan het zelfbeeld van de jongere. Seks is daar dus ook aan gekoppeld.

Een mooie tip van Arjet Borger vond ik: vertel in het gesprek met jongeren over seksualiteit gewoon je eigen ervaringen. Benoem je eigen vragen en worstelingen, zodat de ander de eigen ruimte heeft om een eigen gedachte en visie te vormen. Jongeren willen namelijk eerlijkheid. Mijn toevoeging zou dan zijn: mocht het gesprek leiden naar woorden uit de Bijbel, dan kun je die samen bespreken.

Diversiteit van jongeren qua seksueel gedrag

Esther Kaper belichtte in haar workshop de diversiteit van jongeren. Zij is auteur van het boek  ‘Hot Issues, eerlijk over seks’.

Als laatste deel van dit weblog wil ik haar beeld van de diversiteit van jeugdgroepen schetsen. Stel je gaat op een jeugdavond in gesprek over dit thema. Welke diversiteit is dan aanwezig in je groep? Ik vind haar typeringen bruikbaar als je werkt met jongeren.

• Naïeve idealisten; vooral meisjes zonder ervaring en levend met mooie verwachtingen
• Singles; vooral jongens/mannen met een problematiek rond porno en zelfbevrediging. Jeugdleiders moeten zelf het gesprek met deze jongeren zoeken. Eventueel open zijn over eigen ervaringen.
• Twijfelaars met relatie; deze jongeren zijn aan het zoeken of hebben al een geschiedenis vanuit een andere relatie
• ‘de gediskwalificeerde’;  Deze groep kun je typeren met ‘al seks gehad’ en voldoen niet meer aan de norm van ‘seksuele gemeenschap in het huwelijk’. Vaak weten de jongeren het onderling wel van elkaar, maar echt in gesprek erover gaan met elkaar is lastig.
• Jongeren die je graag ontmoet, maar afwezig zijn. Voor de jeugdleider is het aangaan van contact en het bouwen aan een band met de jongere de uitdaging.

Tot slot

In een gesprek over seksualiteit blijft het belangrijk om eerlijk te zijn. De werkelijkheid in het seksuele leven van jongeren kan soms erg rauw zijn. Jongeren verwachten wel antwoorden van je. Ze kennen de zwart/wit antwoorden, de regels. Maar heb je echt interesse in de jongere? Dan is het belangrijker ze de vraag die ze jou stellen terug te geven. Mag je bijv. seksuele gemeenschap voor het huwelijk hebben? Is zelfbevrediging verboden? Is porno kijken nu echt zo slecht? Vraag hen naar wat seksualiteit voor hen betekent? Wat vinden ze zelf een antwoord? Wat willen ze er mee in hun eigen leven? Reken ze niet af op hun mening, maar geef eerlijk antwoord. Daar hebben ze behoefte aan.

Talent
Cruciale vraag is hoe talent zich ontwikkelt. Dit kunnen jongeren niet alleen, ze hebben hierbij hulp nodig. Maar veel jongeren voelen zich in de huidige manier waarop dit gebeurt niet geïnspireerd en uitgedaagd. Ze worden niet zo aangesproken dat ze zich gaan verdiepen in bepaalde onderwerpen. Tegelijk zijn jongeren huiverig om op te vallen als het gaat om cognitieve prestaties, en zijn bang dat ze daardoor niet geaccepteerd worden door hun leeftijdsgenoten. Goede vragen zijn:

• Wat doen we met jongeren als we weten dat er veel potentie in hen zit?
• Hoe ondersteunen en begeleiden we hen dat ze hun talenten gaan inzetten?
• Hoe zorg je er voor dat jongeren meer uit zichzelf halen?

Deze vragen zijn cruciaal want juist het ontdekken en het uitbreiden van talenten maakt je gelukkig als je dit vanuit de juiste passie (geloof) doet. Want een keuze voor je passie is meestal ook een keuze voor talent. Goede vraag is dan wat talent is. Talent is niet (alleen) natuurlijke begaafdheid, maar heeft veel meer te maken met leerpotentie. Talent is niet alleen wat in je zit, maar is het resultaat van factoren die elkaar versterken, binnen en buiten een persoon. Niet iedereen heeft dezelfde talenten en kan een even grote verantwoordelijkheid aan.

Talent zou ik willen omschrijven als de manier waarop je om leert gaan met de genade die God aan je heeft gegeven en die je steeds meer gaat vormen in wat je denkt, voelt en doet. Het is het ontvangen en doorgeven van het evangelie op de manier die bij jou past.

Pauline Vervoorn werkt dit in haar boek ‘Hartelijk getalenteerd’ mooi uit aan de hand van een APK (Aanleg, Persoonlijkheid en Karakter). Talent kun je zien als een belofte die je iedere keer opnieuw moet waar maken.
Je kunt een natuurlijke aanleg ergens voor hebben, maar het is afhankelijk van verschillende factoren wat je er mee doet. Ten onrechte denken sommige mensen al snel dat iemand iets niet kan of ergens niet toe in staat is.
Karakter wordt vaak dan ook genoemd als iets wat puur aangeboren is, maar ook je karakter wordt gevormd door een genetische aanleg en omgeving. Goede vraag is wat we kunnen doen zodat bij jongeren talenten optimaal ontwikkelen.

Persoonsgebonden kenmerken zijn belangrijk, maar belangrijker is dat jongeren er veel voor moeten doen, het komt je niet aanwaaien. Hiervoor ontbreekt tijd en de juiste training. Als het gaat om oefening van bepaalde vaardigheden, kunnen we veel leren vanuit de gamewereld.

Jongeren gamen ontzettend veel en games worden zo ontwikkeld dat ze niet vervelen en ook niet tot frustratie leiden. Tegelijk moet je er veel voor doen (tijd) en het blijkt dat heel veel jongeren er geen enkel probleem mee hebben om er veel tijd in te steken. Waarom?

1. Jongeren houden van games waar ze die dan ook op spelen.
2. De werkelijkheid is niet ontworpen om ons te helpen het beste uit onszelf te halen.
3. Games komen tegemoet aan echte behoefte waarin de wereld niet voorziet.
4. Games bieden beloningen die de wereld niet biedt.
5. Het is (kan) een doelbewuste, actieve ontsnapping zijn.
6. Wij mensen hunkeren naar meer en betere betrokkenheid bij de wereld om ons heen.

Jane McGonigal schrijft in haar boek ‘Beter dan echt’:

Gamers zijn super-bekrachte, hoopvolle individuen. Het zijn mensen die geloven dat ze individueel in staat zijn om de wereld te veranderen. Het enige probleem is dat ze geloven dat ze in staat zijn virtuele werelden te veranderen en niet de echte wereld. Dat is het probleem dat ik probeer op te lossen

Ze ziet dat gamers:

• Optimistischer zijn omdat ze de wil om meteen te handelen, om een hindernis aan te pakken, gecombineerd hebben met het geloof op succes.
• Sterker sociale relaties hebben omdat we mensen aardiger vinden als we een spel met hen speelden, ook al hebben ze ons helemaal ingemaakt (vertrouwen en bevordert de band) en de samenwerking groeit.
• Productiever zijn omdat ze veel tijd besteden aan bijvoorbeeld een spel als World of Warcraft. Gamers zijn bereid hard te werken, als ze het juiste werk gegeven wordt.
• Gaan voor missies met betekenis omdat mensen vaak verbonden worden aan grote missies die betekenis hebben. Veel banen (activiteiten in de kerk!) in onze maatschappij hebben geen epische betekenis.

Boeiend is het om na te denken hoe we deze kennis vanuit de gamewereld kunnen gebruiken (Johan ter Beek is daar o.a. met Beeq Gamification mee bezig). De vraag is hoe we jongeren kunnen stimuleren, motiveren hun talenten te ontwikkelen. Dit alles hangt sterk af van gedrevenheid en motivatie. De wil om ergens voor te gaan, je te ontplooien en te presteren. Wat brengt jongeren in beweging?
 —

Leestips

• ‘Hartelijk getalenteerd’ De ondertitel van het boek is veelzeggend ‘Vier wie je bent en wat je kunt’. Het boek is geschreven voor jongeren rond de 20 jaar en/of ieder ander die wat met jongeren doet. Het is een boeiend boek met veel werkvormen, schema’s , creatieve oefeningen vanuit een Bijbelse basis waarin Pauline jongeren wil bevestigen in wie ze zijn en wat ze kunnen.
• ‘Beter dan echt’ Jane McGonigal, stelt een verfrissende vraag: is er wellicht iets mis met de realiteit? In ‘Beter dan echt’ maakt ze gebruik van inzichten uit onder andere de neurologie, psychologie en filosofie om duidelijk te maken hoe gaming zo’n grote rol kan spelen en waarom dit een van de belangrijkste trends van deze tijd is. Maar ze gaat nog een stap verder. Aan de hand van vele voorbeelden laat ze zien hoe gaming gebruikt kan worden door bedrijven, overheden en scholen om op creatieve en effectievere wijze te werk te gaan.

Sindsdien is er veel gebeurd in Rakans leven. Uiteindelijk leidde het er toe dat hij Jezus Christus leerde kennen. Op een keerpunt in zijn leven kreeg hij een wonderlijke droom: ‘Ik zag mezelf staan in het midden van een kruisvorm met een lage muur eromheen. Ik stond aan de rechterkant net voor de dwarsbalk. In mijn beide handen hield ik een stapel witte kartonvellen. Deze hield ik aan de rechterkant van mijn lichaam. Aan de top van het kruis stond een aantal mensen. Eén van hen was anders dan de rest. Deze Man stond voor een ‘deuropening’ en Hij leidde met zijn linkerhand de mensen door de ‘deur’. We droegen allemaal lange witte kleren. Achter de deur was een prachtig licht maar verder kon ik niets zien.

Het ene moment stond ik in de droom, het andere moment zag ik het kruis van boven. Ik begreep er niets van.

Toen ik de volgende morgen wakker werd was mijn hart vervuld met een bijzonder geluksgevoel dat ik nooit eerder had ervaren. Mijn hart en lichaam waren vervuld met liefde. Ik wilde iedereen wel vragen: “Ken je de Heere Jezus?”

Na een jaar Bijbelstudie begreep ik wat er was gebeurd. Ik had mijn weg naar God gevonden, onze Heer Jezus Christus. Toen ik een moslim was kon ik me niet voorstellen dat het christelijk geloof echt was. Tot ik erachter kwam hoeveel God van mij houdt en ik christen werd. Ja, Jezus Christus houdt van mij, Hij houdt van jou en Hij houdt van de hele wereld.’

‘Eind september 2012 ben ik afgestudeerd aan de Pabo en op het moment dat ik dit schrijf, ben ik op zoek naar een baan als leerkracht in het basisonderwijs. Ik ben van huis uit met het geloof opgevoed. Mijn hele schoolloopbaan heb ik op gereformeerde scholen gezeten. Ik heb daardoor veel kennis van de Bijbel opgedaan, maar er was toch altijd iets dat ik miste. Daardoor besloot ik steeds weer om geen belijdenis te doen. De kennis om belijdenis te doen was er, maar het hart zei “nee”. (Rick 22)

Hier kwam tijdens mijn eindstage van de opleiding verandering in. Ik leerde mensen kennen met wie ik goede gesprekken kon voeren over het geloof. Door deze gesprekken ben ik de invloed van God op mijn leven gaan ontdekken. God heeft er voor gezorgd dat ik op deze school terecht kwam en dat ik deze mensen heb leren kennen. Ik ben meer gaan danken en bidden. Dat was eerst even geforceerd, maar ik kreeg steeds meer de behoefte om op sommige momenten toenadering tot God te zoeken. Voorafgaand aan een kerkdienst in september bad ik of God mij wilde raken met de boodschap uit de preek.

Tijdens de dienst kwam alles wat de dominee zei binnen, het raakte me.

Na de preek werd psalm 57 van de Psalmen voor nu gezongen. Toen besefte ik hoe graag ik ‘bescherming onder Gods vleugels’ wil zoeken. Hoofd en hart wezen nu dezelfde kant uit, namelijk naar boven, naar Hem. Ik mocht op 25 november in de kerk “ja” zeggen op de vragen van de openbare geloofsbelijdenis. God heeft mij gebracht waar ik nu ben en Hij zal ook de rest van mijn leven leiden. Ik mag erop vertrouwen dat Hij mij de plek geeft waar Hij mij het beste kan gebruiken en waar ik zijn liefde door mag geven aan de kinderen aan wie ik les mag geven.’

‘Waarom gingen wij wel naar de kerk?’ (Nel 56 en Simon 57)

‘Zeven jaar geleden was ik nog nooit aan het avondmaal geweest. Ik kwam nog geen twee maanden naar een herplantingskerk van een artikel 31 kerk en ging daar toen voor het eerst aan het avondmaal. Dat ik eerder niet ging, heeft denk ik te maken met een stukje geloofsbeleving. Ik kon niet aan het avondmaal want ik was zondig en dan zou ik tot mijn eigen oordeel drinken. Maar ik heb geleerd dat we het bloed juist nodig hebben om verlost te worden van zonden’, vertelt Simon Zwarts met zijn vrouw Nel naast hem. ‘Wij zijn opgegroeid in een Hervormde bondskerk. We deden daar belijdenis, trouwden en lieten onze drie kinderen dopen’, vertellen Simon en Nel. ‘Toen onze kinderen zo’n achttien jaar oud waren, wilden ze niet meer mee naar de kerk. Het was heftig dat onze kinderen niet gegrepen werden door het geloof. We gingen bij onszelf te rade: waarom gingen wij wel naar de kerk?’ Simon: ‘Dat was meer een heilig moeten voor onze ouders en om ze niet teleur te stellen.’ In die periode kwamen Simon en Nel er achter dat ze ‘absoluut geloven in God, maar op één of andere manier niet meer gevoed werden door de kerk waar ze lid van waren.’

Ze gingen op zoek en kwamen uit bij hun huidige gemeente. Nel: ‘Dit was een kerk waar ik me welkom voelde omdat ik mijzelf kon zijn. We voelden ons niet bekeken. Dat vind ik zo mooi. Zo zijn we als kerk ook naar buiten gericht, dat vinden we heel belangrijk.’ Simon: ‘We kwamen daar het goede van twee werelden tegen. Aan de ene kant de blijheid door de band en opwekkingsliederen en anderzijds een predikant die je door de Bijbel mee kan nemen zoals de Bijbel bedoeld is. Niet de nadruk leggen op het schuldgevoel, maar dat je je zonden mag belijden aan Jezus en dat Hij je verlost.’

‘Ik groeide op zonder Jezus. Officieel dan. Want hoewel er geen Bijbel in huis was en mij niet werd verteld over Jezus, zag ik van jongs af aan een licht. Steeds als ik het moeilijk had, was dat licht daar. Ik voelde dat dit geen vrede was die van de aarde kwam, maar een vrede die veel hoger en verhevener was dan dat. Als kind was ik ervan overtuigd dat ik dat licht moest volgen, maar hoe deed ik dat? (Marije 33)

Ik ging op zoek naar waarheid, naar wijsheid en wilde weten waarom ik leefde en hier op aarde was. Ik hield me bezig met ingewikkelde vragen en ging wijsbegeerte studeren. Ik leerde over grote filosofen, Plato en Aristoteles, Kant en Heidegger en specialiseerde me in de Middeleeuwse Wijsbegeerte. Ik vertrok naar Italië als voorbereiding op een promotieonderzoek in de wijsbegeerte. In dat kader bestudeerde ik de vraag hoe Middeleeuwse filosofen dachten over de vraag of wij God noodzakelijkerwijs meer moeten liefhebben dan onszelf. Wat ik zelf met God moest? Daar dacht ik niet over na.

Op een avond was ik diep verwikkeld in een oude Latijnse theologische tekst die een antwoord moest verschaffen op deze vraag. En toen… trof iets mij als door een bliksem.

Plotseling drong tot mij door… dat Hij over wie ik studeerde, realiteit is.

Ik was zo perplex, dat ik bad: ‘Heer als U werkelijk bestaat, komt U dan’. Hij kwam… meteen… Ik zag Hem met Zijn uitgestrekte hand. De hele kamer vulde zich met Licht, Liefde en Vrede. Ik voelde hoeveel Hij van me houdt, hoe Hij in mijn leven wil zijn. Sinds die tijd is mijn leven totaal veranderd. Ik heb mijn leven aan Hem gegeven. Die Vrede die mijn verstand te boven gaat, leeft niet meer alleen buiten mij, maar in mij!!’

‘Ik ben nog steeds Paulus en ik ben niet weg. Ik ben opgevoed met geloof, taal, cultuur en mooie bouwwerken. In dat geloof zaten een aantal componenten waarvan ik al vroeg voelde: dit is niet mijn ding. Ik voelde heel sterk het excluderende van het concept geloof of het concept God. Ik heb het gevoel dat ik dit buitensluitende niet meer zo heb. Het woord “God” of “geloof” betekent voor jou waarschijnlijk iets anders dan voor mij. De betekenis die een mens aan deze woorden geeft heeft te maken met herkomst en ervaringen. Jij hebt er een beeld van en ik ook. Voor je het weet zijn er oordelen; goed en fout, jij hoort erbij, jij niet. Daarom ben ik opgehouden woorden als geloof en God te gebruiken naar anderen toe. Uiteindelijk is er een zoektocht in mijzelf overgebleven.’

‘Zo’n zeven jaar geleden was er veel aan de hand in mijn leven en ik voelde dat het niet goed kwam. Toen las ik het boek “Music of Silence: A Sacred Journey through the Hours of the Day” van David Steindl-Rast. Dat gaat over het kloosterleven en hoe ze daar omgaan met het leven in de traditie. In het klooster leven ze op de klok. Acht keer per dag een “getijde” waarop je naar de kapel gaat. Dan denk je niet na of je wel of niet gaat, wat je ook aan het doen bent: alles laat je vallen.’

Compassie
‘Ik ben gewoon eens naar een klooster gegaan en heb geleefd zoals het boek beschrijft. Een aantal componenten die goed bij mij passen kwamen daar samen. Het is een christelijke traditie die ik goed snap. De gebouwen zijn gericht op eenvoud, schoonheid en kwaliteit. Het hele leven daar is ingericht op contemplatie en uiteindelijk zitten de antwoorden bij je intern. Voor mij is alles daar. Mijn lelijke kanten en mijn mooiere kanten zitten allemaal intern en daarmee wil ik contact maken. Beide kanten kennen en laten zijn. In mijn leven ren ik vaak maar door, om zo mijn slechte kanten niet onder ogen te zien, maar dat is helemaal niet nodig.

Als ik ook compassie heb voor mijzelf, levert dat direct ook compassie met de ander op. Het leven wordt er veel waardevoller van.’

‘Het lijkt misschien op mijzelf gericht, maar het is geen egoïsme. Ik word er zacht van. Afgelopen weekend heb ik het hele weekend niets gezegd in een stiltecentrum. Ik kom daar met zoveel liefde en rust naar mijn omgeving uit. Mijn hartslag gaat naar beneden en ik loop anders. Stiltemomenten, het hoeft niet per se in een stiltecentrum of klooster, zijn cadeautjes voor mezelf. Je hoeft daarvoor niet per se stil te zijn, maar het is een bewust zijn van je leven. Ik gun het iedereen. Maar misschien werkt voor jou parachutespringen wel beter.’

Verbinding
‘De verhalen van Jezus kunnen ook heel goed werken, maar het levert iets exclusiefs op. Je gelooft het wel of niet. Dan staat er op zondag een man op de preekstoel te vertellen hoe het zit. Daar sta ik heel argwanend tegenover. Ik denk dat niemand weet hoe het zit en dan komt er opeens een man vertellen hoe het zit.

Volgens mij word je meer geholpen door een mens die in je ogen kijkt, contact met je maakt en de juiste vragen stelt.

Dat is anders als ik dat vergelijk met de kerk. Je mag aan het avondmaal maar dan moet je eerst dat of dat gedaan hebben. Dan hebben we het over samen eten nota bene. Wat zo inclusief bedoeld is, is nu exclusief geworden. God zoals wij deze beleven is zo door de mens ingericht.’

Bij het verschijnen van dit blog worden de dagen alweer langer. Het voorjaar is in aantocht en ’s avonds doen we minder vroeg het licht aan.

Nu dat ik dit artikel schrijf, zijn de dagen nog kort. Ik ga in het donker naar mijn werk en kom in het donker weer thuis. Maar deze week bracht opeens een verrassing van de natuur: Nederland is veranderd in een witte wereld en ligt op dit moment onder een laag sneeuw. Het weinige januari-licht wordt door de sneeuw volop gereflecteerd en ik merk dat ik daardoor meer energie krijg.

We hebben als mensen nu eenmaal licht nodig om te kunnen leven. Niet iets waar ik dagelijks bij stilsta, maar ik realiseer me hierdoor weer hoe bijzonder het is dat God iedere dag voorziet in zoveel dingen. Zoveel dingen die vanzelfsprekend lijken, maar die we uit Zijn hand ontvangen. Licht, tijd, zuurstof, een wereld om ons heen, medemensen… Het zijn allemaal zegeningen van Hem.

Gods zegen voor ons en anderen
Iedere zondag krijgen we tijdens de kerkdienst de zegen van God mee. In psalm 67 treffen we een variant van deze woorden aan, in de vorm van een gebed: God, wees ons genadig en zegen ons, laat het licht van uw gelaat over ons schijnen…

God is enkel licht, er is in Hem geen spoor van duisternis (1 Joh. 1:5). Te mogen leven in dat licht; dat is waar we om vragen en dat is wat God ons ook wil geven! Met welk doel? Psalm 67 laat zien dat het doel is dat heel de wereld Gods reddende kracht zal leren kennen en Hem eer zal bewijzen. God zegent ons dus met een leven in Zijn licht, niet alleen maar voor onszelf, maar het gaat Hem er daarbij om dat ook anderen ontdekken wie Hij is.

Drie sleutels
Uit onderzoek blijkt telkens weer dat God Zich op veel verschillende manieren aan mensen bekendmaakt. De factoren die van invloed zijn op het proces van tot geloof komen zijn divers. Toch kunnen we ze in grote lijnen samenvatten in de volgende drie sleutelfactoren. Nieuwe gelovigen noemen allereerst vrijwel altijd dat andere christenen veel in dat proces hebben betekend. Met woorden en daden hebben zij getuigd van hun geloof in God. Daarnaast noemen nieuwe gelovigen de grotere groep van de gemeente waarin zij de ruimte hebben gekregen om stap voor stap en op hun eigen tempo God te leren kennen. De derde sleutel bestaat uit tijd. In het Westen duurt het gemiddeld zo’n vijf tot zeven jaar voor iemand vol overtuiging zegt: “Ik geloof”.

Voorop gesteld: het is alleen God die door de heilige Geest de sleutels kan omdraaien. Toch valt het op dat God bij twee van de drie sleutels ons als gelovigen wil inschakelen om anderen te bereiken. Daar ligt dus een taak voor iedere christen en elke gemeente!

Mag ik je wat vragen stellen om eens over na te denken? Praat jij wel eens met mensen buiten de kerk over de zegen van God die jij ervaart in jouw leven? Wat is daar mooi aan? Of, als je dat (nog) niet doet: waardoor word je tegengehouden?

Zijn zoekers in jouw gemeente welkom en is er voor hen specifieke aandacht, bijvoorbeeld door persoonlijke begeleiding of op maat gesneden programma’s?

Een goed gesprek
Centrum Dienstverlening Gereformeerde Kerken geeft regelmatig in gemeenten de missionaire gesprekscursus ‘Graag in Gesprek’. Als voorbereiding op de laatste avond krijgen de cursisten de opdracht om een interview te houden met iemand in hun omgeving die niet of iets anders gelooft. En daar zien de meeste cursisten erg tegenop… Maar het bijzondere is dat zij achteraf eigenlijk allemaal zeggen: “Wat was dat een mooie ervaring. Ik ben de ander echt beter gaan begrijpen!”.

Ze ervaren dat ze door vragen te stellen en te luisteren allereerst zelf door God gezegend worden en daarnaast de ander tot zegen mogen zijn. Wonderlijk!

Kijk naar Jezus
Jullie zijn het licht in de wereld. Een stad die boven op een berg ligt, kan niet verborgen blijven (Mat. 5:14). In deze woorden van Jezus hoor je de echo van psalm 67. We ontvangen Gods licht niet alleen voor ons zelf, we hebben de opdracht dat licht te laten schijnen in de wereld om ons heen. Kijk daarvoor naar Jezus, richt je op Hem, laat je vullen met Zijn Geest. Hij is het Licht van de wereld (Joh. 9:5) en als we naar Hem kijken, dan stellen we onszelf in het licht van Gods gelaat. Dan mag je Zijn zegen verwachten en die zegen uitdragen aan anderen.

Dat wens ik je van harte toe!

—

Dit artikel is gepubliceers in het blad Tentstof (voorjaar 2013) van  E&R (Evangelisatie & Recreatie). E&R is een vereniging die zich bezig houdt met het verspreiden van Gods liefde binnen Nederland.

Een goed moment om ook aandacht te besteden aan het handboek voor kringleiders. Het is het derde deeltje uit een serie van zes handboeken voor kerkwerkers. Andere deeltjes zijn o.a. het handboek voor kinderwerkers bijvoorbeeld.

Handboek?
Het is een heel praktisch boekje geworden met veel dingen die je als kringleider gewoon rechtstreeks kunt gebruiken. Veel aandacht voor de hoe-vraag: hoe bid je samen, hoe doe je aan bijbelstudie, hoe voorkom je een kringleiderburnout, enz.  Dat is voor mij ook allereerst de waarde van het boekje. Vaak blijven we hangen in de dat-vragen: dat het goed zou zijn als iets meer of minder gebeurt, en blijft de praktijk achter. Dit boekje gaat hier duidelijk op in. Toch heb ik allereerst wat vragen bij de naam handboek. Dat suggereert iets definitiefs: we zijn nu ver genoeg gekomen in de praktijk om beproefde antwoorden te geven. Terwijl het werken met kringen in ons land in deze vorm net van de grond komt. Het is nog meer een gids, een verkenning. En er zitten een aantal zaken in die uitnodigen tot verder spreken met elkaar. Ik noem er een paar.

Geografische kringen of…
Veel gemeenten kiezen ervoor om mensen die dicht bij elkaar wonen samen een kring te laten vormen. Motief daarvoor kan zijn dat je in de kerk niet op basis van persoonlijke voorkeuren met elkaar omgaat, maar vanuit het geloof dat Christus je aan elkaar gegeven heeft. Het boekje helpt om voor je gemeente de kringvorm te vinden die bij je past. Wil je vooral aan bijbelstudie doen met elkaar, dan is zo’n geografische kring een goede vorm. Gaat het om onderlinge gemeenschap, of heeft de kring een duidelijk missionaire spits, dan zijn waarschijnlijk andere vormen beter geschikt. Dan spreek je over een zorggroep, of een groeigroep. Goed om daarop te wijzen. Voor een nieuwe druk heb ik dan de wens dat de roos van Leary-achtige instrumenten die je moeten helpen het profiel van je gemeente op dit punt te bepalen aangevuld worden met een vragenlijst daarbij.

Waar het mij om gaat is dat je enerzijds dus op goede gronden kunt kiezen voor een kringstructuur in miniwijken en dat je verderop in het boekje iets leest over de levensfasen van een kring. Ga er niet van uit dat een eenmaal opgestarte kring tot in lengte van dagen zal blijven functioneren. Na een opstartfase komt een mooie tijd, maar bijna onvermijdelijk ook een moment om te stoppen. Laten we ervan uitgaan dat dit klopt, dan is een miniwijk dus een tijdelijke verschijning en moet je na verloop van een aantal jaren aan een andere manier van werken gaan denken. Alleen, dit klopt niet met de reden waarom in ieder geval in een aantal gemeenten voor deze vorm van kringenwerk gekozen is.  Bij iets dynamisch als werken met kringen past niet helemaal zo’n statische indeling.

Of heeft het bezig zijn met Gods woord een vernieuwend effect dat de sporen van de groepsdynamica overstijgt. Dezelfde vraag komt bij mij naar boven als ik elders lees over de levensfasen van een gemeente als geheel: hoe is het dan mogelijk dat die gemeente van Christus na 2000 jaar nog steeds bestaat.

Pastoraat in de kring
Een andere vraag die ik heb, heeft te maken met het pastoraat. Op bladzijde 75 van het boekje worden daarin heel helder vier niveaus onderscheiden: het basispastoraat in de kring zelf, pastoraat door leden van de kring, kringleiders, pastoraat door de ambtsdragers of kerkelijk werkers,  en specifiek pastoraat in complexe situaties. Mooi. Even los van de vraag hoe zich dit verhoudt met de net in de nieuwe kerkorde bevestigde afspraak dat de ouderlingen jaarlijks huisbezoek blijven doen, blijft voor mij de vraag hoe het zit met die leden van de gemeente die niet meedraaien in de kringen. Laat je die dan voor het basispastoraat schieten? Wie kijkt naar hen om?

Theoretisch is de  miniwijkenvariant dan de waterdichte oplossing: iedereen hoort ergens bij. Stefan Paas wees er tijdens een conferentie over Total Church op dat wij er gemakkelijk van uitgaan dat mensen zich aangetrokken voelen tot een kerk met sterke nadruk op de gemeenschap. Maar er zijn ook mensen genoeg die daar anders in staan, voor wie dat misschien wel bedreigend is. Zou dat binnen de kerk niet net zo zijn? Wat heeft een kerk in kringen hen te bieden. Ik noem hier maar een puntje van aandacht, zou nog meer kunnen aanhalen, maar voor mij genoeg om in dit bestek aan te duiden dat er op het punt van het pastoraat nog het nodige werk ligt.

Variëteit
Op het punt van werken in kringen blijkt binnen de kerken een grote variëteit te bestaan. Daar is niets mis mee: je hebt grote gemeenten en kleine, gemeenten met een sterke doorstroming en gemeenten waar je altijd dezelfde mensen ontmoet, en ga maar even door. En ze veranderen allemaal. We leven in een heel boeiende tijd. Het besproken boekje kan je helpen om je weg daarbij te bepalen. Ik kan me ook voorstellen dat je als je als gemeente hierover nadenkt, ook het gesprek zoekt met mensen die ervaring hebben in het begeleiden van dit soort processen.

Boek bestellen, klik hier

Dit artikel is gepubliceerd in de GEREFORMEERDE KERKBODE van Groningen, Fryslan en Drenthe van 22 februari 2013. Voor abonnementen of informatie: Stuur een mail naar kerkbode@scholma.nl

Het zijn veel gehoorde geluiden, waarin jaarlijks steeds meer doop- en belijdende leden zich uitschrijven.
Het zou ons zomaar kunnen ontmoedigen, ons bedrukken en ons de hoop ontnemen. En het zou ook zo maar kunnen zijn dat we vanuit die emoties onze jongeren benaderen, vol angst dat ze verkeerde keuzes maken en het zicht op God verliezen.

Maar tegelijk belijden we met elkaar, dat het Christus is die Zijn gemeente verzamelt en dat het de Heilige Geest is die het geloof geeft. Zouden we dan misschien ons niet een beetje minder zorgen moeten maken, maar het vol vertrouwen in gebed bij God mogen neerleggen?
En dan storen we ons misschien aan bepaalde uitlatingen, en dan vinden we misschien bepaalde keuzes van onze jongeren onbegrijpelijk…

maar wat als we er nu eens voor kiezen om naar onze jongeren te kijken door een bril van vertrouwen? Dan zien we wellicht ook beter hun oprechte getuigenissen, het –ondanks twijfel- zoeken naar God, het streven naar de juiste keuzes te maken in hun leven.

Vorige week mocht ik aanwezig zijn op een gemeenteavond van een andere GKv in dit land. Tijdens die avond kregen drie jongeren het woord om te vertellen wie God voor hen is en hoe zij tegen de kerk aan kijken. Ik was diep onder de indruk!
Drie fantastisch mooie verhalen van jongeren, net zoals ze in onze gemeente zitten. Wellicht gebruiken zij andere woorden, andere termen en verbinden zij er andere daden aan dan voorgaande generaties maar wow, ik heb hoop! Alle hoop voor Zijn kerk!
En dat, dat lijkt mij een mooie bedding om met elkaar op zoek te zijn naar hoe we in ons dagelijks leven handen en voeten geven aan ons geloof en hoe samen één te zijn!

18 en 19 januari was ik aanwezig op de jeugdleidersconferentie. Ik heb daar twee workshops mogen geven. Hieronder een korte introductie van mijn workshop ‘Jij bent een levende steen’, een samenvatting in slideshare en de TED-talk die ik gebruikte.

Het is belangrijk om voor je jeugdwerk goed materiaal te hebben. Voor het jeugdwerk in de kerk is veel materiaal ontwikkeld. Om inzichtelijk te krijgen welke materialen er zijn, heb ik een overzicht gemaakt van welk materialen er zijn (inclusief catechesemethode en aan te bevelen boeken). Deze kun je hier downloaden. Tijdens de workshop hebben we stilgestaan bij de vragen die voor de keuze liggen van welk materiaal je gebruik want het beste materiaal dat ben jij zelf!

Jij bent een levende steen!?

Hieronder een samenvatting in slideshare

Tot slot de TED-talk waar ik een stukje van liet zien